Σάββατο 15 Μαρτίου 2014

ჩემს საქართველოს

                               

          ქართველთა  რწმენის  დიდი  აკვანი,
          სვეტიცხოველი  წმინდა  სავანე. 
          უფლისა  მადლი არ მოგვაკლდება,
          კაცთმოყვარება  თუ  არ  დავკარგეთ.
          სუფთა  გულით  და  უფლის  პატივით,
          უშენებიათ  ჩვენ  დიდ  წინაპრებს.
          ცას  გადაივლის  შავი  ღრუბელი,
          ქართველთა  ჯიში  კვლავაც  იმრავლებს.
          სანთელს  აუნთებთ  სამშობლოს  გმირებს,
          და  ცხრა  აპრილის  იმ  შავბნელ  ღამეს.
          ჩეხეს  უმოწყლოდ  მათი  სხეული,
          მაგრამ  მათ  სულებს  ვერა  დააკლეს.
          თავისუფლების  ის  ნაპერწკალი,
          მათ  გულებში  ხომ  ცეცხლად  აინთეს.
          ვერ  გაანელა  ის  ცეცხლი  ტყვიამ,
          შიშის  სინდრომი   მათ  დაამსხვრიეს.


                                   ათენი  16/3 2014წ
                           თემო  სისაური  [ჭალელი]

Τρίτη 27 Αυγούστου 2013

ვახტანგ მეექვსის ხსოვნას

ვახტანგ მეფე  ტახტზე  იჯდა,
რომ  დაიპყრეს  ოსმალთ  ქართლი.
წელში  გაწყდა  გლეხ-კაცობა,
დაუწესეს  დიდი  ხარკი.
აღარ  იყო  ერთიანი,
ის  ძლიერი  საქართველო.
სამ  სამეფოდ  გაყოფილა,
ქართლ,  იმერეთ,  საკახეთოდ.
ვახტანგ  იყო  ნიჭიერი,
მწიგნობარი,  გულით  რკინა.
მტერს  მახვილი  შეაგება,
ერს  გმირულად  ედგა  წინა.
ერთი  სული,  ერთი  გული,
რომ  არ  იყო  ბრძოლის  ველზე.
ოსმალებმა  დრო  იხელთეს,
ინადირეს  ქართველებზე.
გაუყენეს  სტამბოლის  გზას,
ბედკრულ  საქართველოს  შვილნი.
მეფეს  გვერდში  არ  დაუდგნენ,
შანშე  ერისთავი,  გივი.
შანშე  ქსნის ერისთავ  იყო.
გივი  თავადი  ქართლისა.
სასახლე   ჭალას  ჩაუდგავს,
და  სხვილოსციხე  მთისძირსა.
მუხრანიდან  ლიახვამდე,
ამილახვარ  განაგებდა.
გორის  ციხის  მოურავი,
ქართლში  საქმეს  აგვარებდა.
ლარგვისიდან  ერისთავებს,
დაბლა  ჩამოუვაკიათ.
ქსანზე  შანშეს  ახალგორში,
სახლი,  ციხე  აუგია.
გივი  შანშეს  წაეკიდა,
შანშე  კიდევ  აქეთ  გივის.
მამულები  ვერ  გაიყვეს,
ქართლი  კიდევ  ცეცხლში  იწვის.
თუმცა  მეფეს გვერდში  ჰყავდნენ,
ზოგიერთი  თავადები.
ერი,  ბერი,  ქალი,  კაცი
მტერს  ებრძოდნენ  თავდადებით.
რომ  შეხედა  ვახტანგ  მეფემ,
ნადგურდება  მისი  ერი.
ვინც  გადარჩა  მთას  გახიზნა,
რუსეთს  გააჭენა  ცხენი.
შვილებიც  ხომ  ვახტანგს  გაყვნენ,
ვახუშტ,  ბაქარ  და  გიორგი.
ათას  შვიდას  ოცდაოთხში,
იმღვრეოდა  კვლავ  იორი.
მუხას  მუმლი  დახვეოდა,
დრო  არ  იყო  დიდი  ფიქრის.
ქართლი ნასოფლარად  იქცა,
ჩვენი  მეფე  რუსეთს  იცდის.
მოსკოვს  ბინას  დაიდებენ,
ვახტანგ  მისი  ერთგულები.
რუსთა  მეფის  მოლოდინში,
ბეჭდეს  წიგნი,  რვეულები.
მოსკოვს  დავით  გურამიშვილს,
სიხარულით  დახვდა  მეფე.
გამარჯვების  სადღეგრძელო,
ჩვენი ატენურით  შესვეს.
დავით  ლეკებს  გამოექცა,
ტყვეობიდან  ყუბანს  მირბის.
უბრძოლია  სამშობლოსთვის,
ლექსად  დაუწერავს  წიგნი.
ლამისყანას  სატრფო  ელის,
თვითონ  უკან  ვეღარ  მიდის.
ვახტანგმა  წიგნი  დაწერა,
ქართული   სამართლისაო.
ვახუშტიმ  რუკა  დახაზა,
ქართველთა  მთა-ბარისაო.
მეფის ამალას  ქართველებს,
მოეძალათ  სახლზე  ფიქრი.
დაიღალნენ  უსამშობლოდ,
მოენატრათ  ცოლი,  შვილი.
რომ  წავიდა  მეფე  რუსეთს,
მიატოვა  სრულად  ქართლი.
გივიმ,  შანშე  ერისთავმა
მერე  იგრძნეს  მისი  ფასი.
შეაწუხა  მათ  ნამუსმა,
ვახტანგს  გაუგზავნეს  კაცი.
წერილები  გაატანეს,
მეფევ  წყენა  შეგვინდევი.
საქართველოს  სადიდებლად,
ისევ  მუშტად  შევიკვრებით.
მოდი  მეფევ  ქართლს  მოხედე,
დაგიდგებით  გვერდში  ძმურად.
მათ  გულებში  ძველებურად,
სიყვარულმა  დაიბუდა.
ქსანზე  თურქებს  ხმალი  დასცეს,
დიდმა  შანშემ  დაიქუხა.
ქსან-ლიახვზე  ვაჟკაცთ  ბრძოლით,
ყველა  ციხე  დაიბრუნა.
შანშემ  ძლიერ  გაიხარა,
როცა  გივი  ძმად  იგულა.
გორის  ციხეს  გივი  ბრძოლობს,
ლომ  კაცია  ქუდი  ჰხურავს.
დაუწყვია  ამილახვარს,
ურიცხვ  მტერთან  ქართლელთ  ჯარი.
ერთი  ხუთზე  გაიმარჯვებს,
გადმოჰხედავთ  გორის  ჯვარი.
წინ  შეუძღვნენ  გორის  ციხეს,
ჯარს  გივი  და  მამუკაი.
გვერდში  ჰყავდა  მუხრანბატონს,
ასი  უშიშარი  ყმაი.
უბრძოლია  მამუკასაც,
მარჯვედ  უქნევია  ხმალი.
ოსმალებზე  ჯავრ  იყარეს,
წითლად  შეუღებავთ  მტკვარი.
მტრისა  რისხვად  არ  ჩერდება,
ამილახვრის  სატევარი.
ომიც  იცის,  ძალაც  მოსდევს,
არ  ეღლება  ვაჟკაცს  კლავი.
გაიმარჯვეს  ქართველებმა,
ღვთიშობლისა  რეკავს  ზარი.
მტკვრის  პირს  სუფრა  გაუშლიათ,
ქართლში  ღვინობისთვე  არის.
ეყოთ  ქართველთ  ხმლის  ტრიალი,
ეხლა  შეჯიბრი  აქვთ  სმაში.
საქართველოს  დღეგრძელობის,
გამოსცალა  გივიმ  ყანწი.
თუ  გამთელდა  ქართველთ  ერი,
ვერ  დაგვაკლებს  ვერას  მტერი.
გამარჯვება  მიულოცეს,
ქსანზე  შანშე  ერისთავსა.
მეფეს  წერილი  მისწერეს,
მოდი  უპატრონე  ქართლსა.
ვახტანგ  მეფე  არ  ჩამოდის,
ელოდება  რუსის  ჯარსა.
და ლოდინში  უსასრულოდ,
თავს  შესწირავს  ქვეყნის   ხსნასა.


ათენი  27/8 2013წ  თემურ  სისაური [ჭალელი]
                                                ქვემო-ჭალა  თბილისი.  


ამ  ლექსს  უძღვნი  სამშობლოს   მოსიყვარულე,  თავისუფლებისათვის  მებრძოლთა  სულების  ხსოვნას.



Πέμπτη 22 Αυγούστου 2013

ზურიკო ნაცვლიშვილის ხსოვნას.

სადა  ხარ  ზურავ  ჭალელო,
მაგ  შენი  თბილი  გულითა.
შენი კაცური  სიკვდილით,
მტერიც  გასტეხე  სულითა.
აფხაზეთისა  მიწაზე...
იბრძოდი  წრფელი  გულითა.
ვაჟკაცობა  და  გმირობა,
ქართველებს  მოგვდგამს  რჯულითა.
ცხრამეტი  წლისა  წახვედი,
ოცი იქ  გადაიხადე.
შენი  სიკვდილით  მერცხალო,
ქართველთ  მიეცი  სილაღე.
ასმეთაური  იყავი,
ასმაგად  თავსა  სწირავდი.
ომი  ქორწილი  გეგონა,
ტყვიების ცეცხლში  ფრინავდი.
ქართველთა   შემგინებელთა,
როგორც  ყანასა  სცელავდი.
ჩვენი  სამშობლოს,  ბედზე  და
მის  მომავალზე  ღელავდი.
მტერთან  პირისპირ  შეხვედი,
შორს  იყო  შენთან  შიშია.
არ  დაიჩოქებს  არასდროს,
ქართული  გენი,  ჯიშია.
ტამიშთან  ჩაქრა  სიცოცხლე,
ვახ  მე  სათქმელად  ძნელია.
პირნათლად  წარსდეგ  სამსჯავროს,
ერთხელ  არ  დაგიკვნესია.




ეს  ლექსი  მიუძღვენი  ჩემი  დეიდაშვილის,  ზურა  ნაცვლიშვილის  და  მასთან  ერთად,  საქართველოს  ერთიანობისთვის,  დაღუპულთა  სულების  ხსოვნას,  ნათელში  ამყოფოს  უფალმა  მათი  სულები.


ათენი  22/8  2013წ.  თემურ  სისაური  [ჭალელი]   ქვემო-ჭალა.

საქართველო.

Τρίτη 13 Αυγούστου 2013

ყაყაჩოები შინდისთან

 ციტატა

ყაყაჩოები  შინდისთან,
სისხლისფრად  შეღებილიყო.
ჩვენი  ბიჭების  საფლავზე,
იები  ამოსულიყო.









   დილით,  ლიახვი  გაღვიძებთ
მოგიტანთ  ახალ ამბავსა.
ხელ-პირსაც  დაგაბანიებთ,
დაგალევინებთ  ცივ  წყალსა.
დღისით  მზე  გათბობთ,  გეხვევათ,
გადაგატარებთ  ზამთარსა.
ღამე   კი  მთვარე  გინათებთ,
მოჰყვება  ტკბილსა  ზღაპარსა.
როდის  გასვლია  მართალი,
მგელთანა  ცხვრისა  ბატკანსა.
ომი,  გმირულად  სიკვდილი,
არჩიეთ  მუდამ  ჩაგვრასა.
სანამ  იცოცხლებს  ქართველი,
თქვენც  ხომ  ცოცხლები  იქნებით.
თუ  დავიყავით  ცალ-ცალკე,
მოგონებები  ვიქნებით..
საღამოს  როცა  მზე  ჩადის,
ნანას გიმღერენ  ველები.
და  ღუღუნებენ  ტკბილს  ხმაზე,
ლიახვს  მშვიდობის  მტრედები.
ყაყაჩოები  შინდისთან,
სისხლისფრად  შეღებილიყო.
ჩვიდმეტი  გმირის  საფლავზე,
იები  ამოსულიყო.












თემურ  სისაური  ათენი.  
14/8  2013წ.

Πέμπτη 1 Αυγούστου 2013

აქ ხომ პატარა საქართველოა.

ვის  არ  შეხვდებით  ომონიაზე,
შალვას,  თამარის,  ლიას  თუ  გივის.
აქ  ხომ  პატარა  საქართველოა,
მეგობრის  ნახვა  გვავიწყებს  ტკივილს.
არვინ  არ  იცის  ვინ  როდის  წავა,
წლები  მიფრინავს  ვით  ცაზე  ნისლი.
უნდა  დავბრუნდეთ   მშობელ  მიწაზე,
ჩვენ  საქართველო  რამდენს  დაგვიცდის.
რა  დაგვავიწყებს იმ  პირველ  დღეებს,
როცა  მოვედით  საბერძნეთს  მზიანს.
მონატრებულებს  ჩვენს  ახლობლებზე,
ჩაგვძინებია  გაუხდელს  მტირალს.
ვინც  არ  ყოფილა  უცხო  მხარეში,
ის  ვერ  გაიგებს  ჩვენს  გულის  ტკივილს.
ოჯახის  რჩენა  თავს  აგვიღია,
ჩვენი  სიცოცხლე  არაფრად  გვიღირს.
დღენი  გარბიან  ელვის  სისწრაფით,
დროც  კი  არა  გვაქვს  განსჯის  და  ფიქრის.
მოგვნატრებია  ჩვენი  მთა-ბარი,
ქართული  სუფრა,  ცოცხალი  ივრის.
თუ არ დავბრუნდით  მშობელ  მიწაზე,
მტკვარი,  რიონი  უჩვენოდ  ივლის.
რომ  შეგვაწუხებს  სისხლის  ყივილი,
ვეღარ  დაუცდით  მომავალ  ივლისს.
ჩვენი  ცხოვრება   ხანმოკლე  არის,
ვინ  გვეკითხება  უფალი  ითვლის.
სამშობლო  ჩვენი  მშობელი  არის,
განა  სიცოცხლე  არა  ღირს  მისთვის.
შენ  საბუდარო  არწივებისა,
დედა  თბილისო   სასახლევ  ისნის.
დიდგორის  ველზე  დაღამებისას,
წინაპართ   ხმლების   ჟღრიალი
                                                  ისმის.
                                                                                           






1/8.  2013წ  ათენი  თემურ  სისაური.  თბილისი.

Τετάρτη 24 Ιουλίου 2013

მთებს ცისარტყელა შვენოდა.

ბუნებამ  ფერი  იცვალა,
ტყეს  ბინდი  გადაჰფენოდა.
გაყვითლებულა  მიდამო,
მთებს  ცისარტყელა  შვენოდა.
ყველა  ზამთრისთვის  ემზადის,
გლეხის  გულ  არა  ცხრებოდა.
ჩვენც  გადავედით  ბებოსთან,
სახლში  გულ  არა  დგებოდა.
ჩვენი  ლევანიც  თან  მყავდა,
დავხერხეთ  წიფლის  მორები.
ბუხარში  ცეცხლი  გიზგიზებს,
სცვივათ  ტირიფებს  ფოთლები.
გვიანი  შემოდგომაა,
სავსეა  ღვინის  დოქები.
საწნახელს  შემოუწყვიათ,
წითელ-ყვითელი  გოგრები.
ქვევრებში  რქაწითელი  დუღს,
ბოცებს  გაუდის  შუშხუნი.
მარნის  კარები  ღიაა,
არცა  სდებია  ურდული.
პაპასაც  უყვარს  ქეიფი,
შემოძახილი  ურმული.
დავაპეთ  მე და  ლევანიმ,
რაც  ჰქონდა  პაპას  კუნძები.
ბებიამ   სუფრა  გაშალა,
გაავსო ბროლის  ჭურჭელი.
ღუმელზე  ქვაბი  თუხთუხებს,
ხინკალს  აუდის  სურნელი.
პაპაც  მოვიდა  ამ  დროსა,
დილიდან  იყო  უჭმელი.
გაუღე  ხისა  ჭიშკარი,
შემოაგორა  ურემი.
ფიჩხი  მოუჭრავს  ვაკეში,
ზამთარი  არის  უძღები.
მიშასა  აბულაძესა,
ბავშვიც  იცნობდა  სოფელში.
იმისგან   გაიგონებდით
სიტკბოს,  სიკეთეს  ყოველთვის.
ბევრი  უნახავს  პაპასა,
ტკბილიც  და  მწარეც  ცხოვრების.
ხევსურთ  ასული  შეურთავს,
ოჯახი  შექმნეს  ქართული.
თავისი  შრომით,  კაცობით
სოფელში  იყო  განთქმული,
კარგი  შვილები  გაზარდეს
ბებიაც  იყო  მშრომელი.
ანეტა  ადრე  დაობლდა,
აღარ  ახსოვდა  მშობლები.
დედის  ძმას  მოიგონებდა,
ის  იყო  მისი  მომვლელი.
ბიძამ  გაზარდა  შვილივით,
კარგი  ასწავლა  ყოველი.
მამა  ჰყოლია ბებიას
მამასახლისი  სოფლისა.
ყველა  ჩაგრულის    მშველელი,
ვაი  მჩაგვრელის  ყოფისა.
ბებიაჩემი  სულგრძელი,
სპეტაკი  როგორც  სანთელი.
პაპა  რომ  ომში  წავიდა,
ბებიას  დარჩა ბავშვები.
ჭინჭარაულის  ქალ  იყო,
ჯიში  მასდევდა  პაპების.
ხუთ  შვილ  გაზარდა  ბებიამ
ერთმანეთზედა  კარგები.
შვილიშვილებიც  გაგვზარდეს,
სუყველას  დაგვდეს  ამაგი.
არ  დაუკარგოთ  წასულებს,
მათი  შრომა  და  ნაჯაფი.
იმას  ვამბობდი  პაპამა,
ნახა  ცხოვრების  ავ-კარგი.
ორმოცდაერთში  ომი  და
დიდი   რუსეთის  ტრამალი.
კლავიც  უჭრიდა  თვალიცა,
თოფი,  სამიზნე,  ჩახმახი.
ტყვეობაც  გადაიტანა,
ორჯერ  დაიჭრა  მაჯაში.
მაგრამ  არ  შეშინებულა,
ქვემო-ჭალელი ვაჟკაცი.
არ  დავიწყვნია  პაპასა,
ის  მეგობარი  ბიჭები.
უშიშნი  ვითა  სალი  კლდე,
გაუტეხელნი  მტკიცენი.
შენდობას  ვეტყვით  მათ  სახელს,
და  დაიცლება  ჭიქები.
მაჭარმაც  თავისი  გასჭრა,
სუფთაა  ყურძნის  მტევანი
და  ვქეიფობდით  პაპასთან,
მე  ვასკია  და  ლევანი.
არასდროს  დამავიწყდება,
რა  ბედნიერი  დღე  არის.
პაპას  მარანში  ბიჭებო,
გული  სხვა  გვარად  ღელავდის.
გარეთ  თოვლს,  ნისლი  ჩამოწვა
კარს  მოგვდგომია  ზამთარი.
ტკბილ  მოგონებად  დაგვრჩება,
ჩვენ  წინაპართა  ამბავი.


ათენი. 25/7 2013წ.  თემური  სისაური  [ჭალელი]  ქვემო-ჭალა.

                                                                                 საქართველო.

ეს  ლექსი,  მიუძღვენი ჩემი  აწგარდაცვლილი   პაპის  და ბებიის  ხსოვნას,  ნათელში იყვეს  მათი  სულები.

Τετάρτη 17 Ιουλίου 2013

უცხოობაში ყოფნამა.

ის  აღარა  ვარ,  რაც  ვიყავ,
გული,  ლოდინმა  დაღარა.
უცხოობაში  ყოფნამა,
თვალები,  ცრემლით  დანამა.
წლები  გარბიან  მალ-მალე,
სული  სიშორემ  დაღალა.
შინ  დაბრუნების  ლოდინში,
თავს,  დამათოვა  ჭაღარა.
სამშობლოს,  მაინც  ვახსოვართ,
არ  დაიკარგავს  იმედსა.
რომ,  გათენდება  ერთი  დღე
და  დაიბრუნებს  შვილებსა.
უფალი  შეგეწეოდეს,
შენ,  ჩვენო  არე-მარეო.
აყვავებული  გვენახოს,
ჩვენი  ლამაზი  მხარეო.




ათენი. 17/7.2013წ. თემურ  სისაური. თბილისი.